Filament PHP: wat is het en wanneer kies je het?

Filament PHP is een gratis, open source (MIT) framework waarmee je in Laravel admin panels, backoffices en klantportalen bouwt. Je schrijft alles in PHP; Filament levert de interface via Livewire, Alpine.js en Tailwind CSS. Een werkende CRUD-module voor een model staat er met één artisan-commando.

Wij gebruiken het zelf dagelijks. Onze eigen backoffice draait op Filament: blog, leads, afspraken, cases, migratiepaden en een database met Magento-shops. In dit artikel de eerlijke versie: wat Filament is, hoe het werkt, wat het kost en wanneer je het beter niet kiest.

Wat is Filament PHP precies?

Filament is een UI-framework voor Laravel waarmee je interfaces definieert in PHP-code in plaats van in templates. De documentatie noemt het zelf een "Server-Driven UI framework". Je beschrijft een formulier of tabel als PHP-object, Filament rendert de rest.

Het begon in maart 2021 als admin panel-package. Inmiddels is het breder. Je bouwt er dashboards, CRM's, klantportalen en complete applicaties met meerdere panels mee. Volgens de Filament-documentatie gebruiken duizenden developers het om admin panels aan hun Laravel-applicaties toe te voegen. De GitHub-repository staat op ruim 32.000 sterren.

Filament bestaat uit losse packages. Je kunt ze samen gebruiken als compleet panel, of los in je eigen Livewire-componenten:

• filament/filament – het panel zelf (navigatie, login, resources)
• filament/tables – interactieve datatabellen met filters, zoeken en sorteren
• filament/schemas – de basis voor layout en componenten
• filament/forms – formuliervelden met validatie
• filament/infolists – read-only weergave van records
• filament/actions – knoppen, modals en bulk-acties
• filament/notifications – meldingen voor gebruikers
• filament/widgets – grafieken en KPI-blokken voor dashboards

Wil je de volledige achtergrond, use cases en onze aanpak? Die staat op onze Filament-pagina.

Waarvoor gebruik je Filament?

Filament is gebouwd voor interne en semi-interne software: alles waar gebruikers data bekijken, bewerken en verwerken. Publieke marketingsites en webshop-frontends zijn niet het doel.

In de praktijk zien wij vier typen projecten:

1. Admin panels. Beheer van gebruikers, content, instellingen en orders bovenop een bestaande Laravel-applicatie.
2. Backoffices. Eigen tooling voor het team: leadbeheer, planning, voorraadoverzichten, retourafhandeling. Vaak gekoppeld aan Magento, Shopify of een ERP.
3. Klantportalen. Een apart panel waar klanten of dealers inloggen voor orders, facturen of documenten. Zie ook onze pagina over klantportalen op Laravel.
4. SaaS-applicaties. Filament heeft multi-tenancy ingebouwd. Elke klant (tenant) ziet dan alleen zijn eigen data binnen hetzelfde panel.

Daarnaast bouwen wij er PIM- en WMS-achtige tools mee. Denk aan productdata verrijken voordat het naar de webshop gaat, of picklijsten beheren. Het patroon is steeds hetzelfde: veel formulieren, veel tabellen, veel rechten.

Hoe werkt Filament technisch?

Filament draait volledig binnen Laravel en gebruikt de TALL-stack: Tailwind CSS, Alpine.js, Laravel en Livewire. Je schrijft PHP; JavaScript schrijf je alleen als je iets echt custom wilt.

Livewire, Alpine.js en Tailwind

• Livewire houdt de state van een pagina op de server bij. Klik je op een filter, dan stuurt Livewire een request en ververst alleen het deel dat verandert. Geen aparte API, geen React-build.
• Alpine.js regelt kleine interacties in de browser: dropdowns, modals, toggles.
• Tailwind CSS verzorgt de styling. Theming doe je met Tailwind-classes en CSS-variabelen.

Concreet betekent dit: één codebase, één taal, één deploy. Voor een klein team is dat een groot voordeel.

Panels

Een panel is een losstaande interface met een eigen URL, login, navigatie en kleurenschema. Standaard krijg je een admin-panel. Je kunt er meer naast zetten, bijvoorbeeld /portal voor klanten en /admin voor je eigen team. Elk panel configureer je in een eigen PanelProvider-class.

Resources

Een resource is volgens de documentatie een statische class die een CRUD-interface bouwt voor een Eloquent-model. Je genereert er een met:

php artisan make:filament-resource Customer

Standaard krijg je drie pagina's: een lijst (tabel), een create-pagina en een edit-pagina. Met --view komt er een view-pagina bij. Voor simpele modellen kies je een "simple" resource: één pagina, create en edit gaan via modals.

Een vereenvoudigd voorbeeld in de v4/v5-API:

use Filament\Forms\Components\TextInput;
use Filament\Schemas\Schema;
use Filament\Tables\Columns\TextColumn;
use Filament\Tables\Table;

public static function form(Schema $schema): Schema
{
    return $schema->components([
        TextInput::make('name')->required(),
        TextInput::make('email')->email()->required(),
    ]);
}

public static function table(Table $table): Table
{
    return $table->columns([
        TextColumn::make('name')->searchable()->sortable(),
        TextColumn::make('email'),
    ]);
}

Dat is de kern. Validatie, zoeken, sorteren, paginering en opslaan regelt Filament. Je schrijft alleen wat afwijkt.

Actions, widgets en de rest

Bovenop resources heb je actions (een knop "Factuur versturen" met een bevestigingsmodal), widgets (omzet-grafiek, open orders) en notifications. Sinds v4 zitten multi-factor authentication en een uniforme Actions-API in de core. Wat er per versie veranderde lees je in Filament 4 en 5: wat is er nieuw.

Welke versie is actueel en wat heb je nodig?

De actuele lijn is Filament 5. Die verscheen in januari 2026 en bracht geen nieuwe features, wel ondersteuning voor Livewire 4. De API is gelijk aan v4.

Vereisten voor v5:

• PHP 8.2 of hoger
• Laravel 11.28 of hoger
• Tailwind CSS v4.1 of hoger

Installeren gaat met twee commando's:

composer require filament/filament:"^5.0"
php artisan filament:install --panels

Daarna maak je een gebruiker aan met php artisan make:filament-user en log je in op /admin.

Wat kost Filament?

Filament zelf kost niets. Het valt onder de MIT-licentie: gratis te gebruiken, ook commercieel, zonder licentie per project of per gebruiker.

Er zijn betaalde plugins van derden, bijvoorbeeld voor geavanceerde rechten, thema's of specifieke velden. Volgens de documentatie is het overgrote deel van de plugins wel open source en gratis.

De echte kosten zitten in development. De rekenstap: een standaard resource staat er in minuten. Een backoffice met koppelingen, rechten, import/export en maatwerk-workflows kost weken. Het verschil met volledig maatwerk is wel groot. Je bouwt niet zelf de tabellen, formulieren, login en navigatie. Je besteedt je uren aan businesslogica. Een uitgebreide kostenopbouw staat in wat kost een Filament admin panel.

Filament vs. Laravel Nova vs. maatwerk

Nova is het betaalde admin panel van het Laravel-team zelf. Maatwerk betekent alles zelf bouwen, bijvoorbeeld met Inertia en Vue of React. Filament zit qua flexibiliteit tussen die twee in, en kost niets.

Onze keuze is in de meeste projecten Filament. Nova is prima als je team al Vue schrijft en een licentie geen punt is. Een diepere vergelijking lees je in Laravel Nova vs. Filament. Andere opties zoals Retool, Backpack of low-code tools vergelijken we in Filament-alternatieven.

Wanneer kies je Filament wel en wanneer niet?

Kies Filament als je data-gedreven interne software bouwt op Laravel. Kies het niet als je een publiek, sterk vormgegeven frontend nodig hebt of geen Laravel wilt draaien.

• Je hebt al een Laravel-applicatie en wilt er beheer bovenop.
• Je bouwt een backoffice die data uit Magento, Shopify of een ERP samenbrengt.
• Je wilt een klantportaal of SaaS met meerdere panels en tenants.
• Je team kent PHP beter dan JavaScript.
• Je wilt snel live en daarna iteratief uitbreiden.

• Publieke websites en webshop-frontends. Filament is niet bedoeld voor SEO-pagina's of een checkout. Daarvoor kies je Hyvä, Shopify of een eigen frontend.
• Zeer specifieke UX. Moet elke pixel afwijken van het Filament-design? Dan vecht je tegen het framework. Maatwerk is dan sneller.
• Offline of realtime-zware interfaces. Livewire doet een server-roundtrip per interactie. Voor een drag-and-drop planner met honderden items per seconde is een JavaScript-frontend beter.
• Geen Laravel in je stack. Filament is niet los te gebruiken. Wil je geen PHP-server beheren, dan past een low-code tool misschien beter.

Wat niemand je vertelt: de grootste valkuil is niet Filament zelf. Het is een backoffice die organisch groeit zonder datamodel. Vijftig resources zonder heldere rechtenstructuur worden onbeheersbaar, ongeacht het framework.

Samengevat

• Filament is een gratis (MIT) UI-framework voor Laravel, gebouwd op Livewire, Alpine.js en Tailwind CSS.
• Je bouwt er admin panels, backoffices, klantportalen en SaaS-applicaties mee.
• Kernbegrippen: panels (losse interfaces met eigen login) en resources (CRUD per Eloquent-model).
• Actuele versie: v5 (januari 2026), vereist PHP 8.2+, Laravel 11.28+ en Tailwind v4.1+.
• Ten opzichte van Nova: geen licentiekosten, meer flexibiliteit, ingebouwde multi-tenancy.
• Niet geschikt voor publieke frontends, pixel-perfect maatwerk-UX of als je geen Laravel draait.

Veelgestelde vragen

Is Filament PHP gratis?

Ja. Filament valt onder de MIT-licentie en is gratis, ook voor commercieel gebruik. Er zijn betaalde plugins van derden, maar de core en de meeste plugins zijn open source. Je kosten zitten in development en hosting, niet in licenties.

Wat is het verschil tussen Filament en Laravel?

Laravel is het PHP-framework voor je hele applicatie: routing, database, queues, authenticatie. Filament is een package bovenop Laravel dat de beheerinterface levert. Zonder Laravel werkt Filament niet.

Heb ik JavaScript-kennis nodig voor Filament?

Voor de meeste projecten niet. Je definieert formulieren, tabellen en acties in PHP, Livewire en Alpine.js regelen de interactie. Alleen voor echt custom componenten schrijf je zelf Alpine.js of Blade.

Kan ik met Filament een klantportaal bouwen?

Ja. Je maakt een apart panel met eigen URL, login en navigatie, naast je admin panel. Met de ingebouwde multi-tenancy ziet elke klant alleen zijn eigen data. Wij bouwen zo portalen voor B2B-klanten en dealers.

Is Filament beter dan Laravel Nova?

Voor de meeste projecten vinden wij van wel: geen licentiekosten, meer flexibiliteit en een groter plugin-ecosysteem. Nova kost $99 per project of $299 voor unlimited, inclusief een jaar updates. Werkt je team al met Vue en wil je officiële ondersteuning vanuit Laravel, dan is Nova een redelijke keuze.

Welke PHP-versie heeft Filament 5 nodig?

Filament 5 vereist PHP 8.2 of hoger, Laravel 11.28 of hoger en Tailwind CSS v4.1 of hoger. Draai je een oudere Laravel-versie, upgrade dan eerst Laravel.

Twijfel je of Filament past bij je backoffice of portaal? Neem contact op, dan kijken we er samen naar.